Samráð fyrirhugað 08.08.2022—29.08.2022
Til umsagnar 08.08.2022—29.08.2022
Niðurstöður í vinnslu frá 29.08.2022
Niðurstöður birtar

Drög að reglugerð um tengiliði og málstjóra

Mál nr. 135/2022 Birt: 08.08.2022 Síðast uppfært: 08.08.2022
  • Mennta- og barnamálaráðuneytið
  • Drög að reglugerð
  • Málefnasvið:
  • Fjölskyldumál
  • Framhaldsskólastig
  • Leikskólar, grunnskólar, framhaldsfræðsla og stjórnsýsla mennta- og menningarmála
  • Menning, listir, íþrótta- og æskulýðsmál
  • Sjúkrahúsþjónusta
  • Heilbrigðisþjónusta utan sjúkrahúsa
  • Örorka og málefni fatlaðs fólks

Niðurstöður í vinnslu

Umsagnarfrestur er liðinn (08.08.2022–29.08.2022). Umsagnir voru birtar jafnóðum og þær bárust. Skoða umsagnir. Niðurstöður samráðsins verða birtar þegar unnið hefur verið úr þeim ábendingum og athugasemdum sem bárust.

Málsefni

Mennta- og barnamálaráðuneyti kynnir til umsagnar drög að reglugerð um tengiliði og málstjóra samþættingar þjónustu í þágu farsældar barna.

Markmið reglugerðarinnar er að fjalla um almenn hæfisskilyrði og menntunarkröfur sem gerðar eru til tengiliða annars vegar og málstjóra hins vegar, sbr. 5. mgr. 17. gr. og 4. mgr. 20. gr. laga um samþættingu þjónustu í þágu farsældar barna, nr. 86/2021.

Ný lög um samþættingu þjónustu í þágu farsældar barna fela í sér breytta nálgun þegar kemur að þjónustu við börn. Í lögunum er m.a. að finna það mikilvæga nýmæli að öll börn og foreldrar þeirra, sem á þurfa að halda, hafa rétt til aðgangs að aðila sem getur aðstoðað þau við að fá viðeigandi þjónustu án hindrana, á öllum þjónustustigum. Lögin gera jafnframt ráð fyrir því að öll þjónusta í þágu barna sé skilgreind með tilliti til þess hvaða stigi hún tilheyrir og er í því skyni horft til þriggja þjónustustiga.

Strax við fæðingu barns, eða eftir atvikum á meðgöngu, eiga foreldrar og börn rétt á þjónustu tengiliðar. Hlutverk tengiliðar er fyrst og fremst að veita upplýsingar, aðstoða foreldra og barn og styðja við samþættingu þjónustu á fyrsta stigi í samræmi við óskir foreldra og/eða barns. Tengiliður er einstaklingur í nærumhverfi barnsins og er starfsmaður mismunandi þjónustuveitenda eftir æviskeiði þess. Hlutverki tengiliðar er almennt sinnt af starfsmönnum heilsugæslustöðva, heilbrigðisstofnana, leik-, grunn- eða framhaldsskóla samhliða öðrum verkefnum þeirra. Lögin gera einnig ráð fyrir því að tengiliður geti verið starfsmaður sveitarfélags þar sem barn á lögheimili.

Ef fyrir liggur beiðni foreldra og/eða barns um samþættingu þjónustu og ástæða er til að ætla að barn þurfi fjölþætta þjónustu á öðru og/eða þriðja stigi til lengri tíma skal sveitarfélag þar sem barn á lögheimili tilnefna málstjóra þjónustu í þágu farsældar barnsins. Hlutverk málstjóra er að veita frekari upplýsingar og ráðgjöf en tengiliður gerir og leiða samþættingu þjónustu á öðru og/eða þriðja stigi.

Í I. kafla reglugerðardraganna er að finna almenn ákvæði um meginmarkmið með þjónustu tengiliða og málstjóra og skyldur þeirra áréttaðar. Þá er fjallað um mikilvægi góðs samstarfs og samráðs við fjölskyldur enda mikilvægt að mál séu unnin með gagnkvæmri virðingu og trausti að leiðarljósi.

Í II. kafla er í 4. gr. fjallað um að í hverjum leik- grunn- og framhaldsskóla og á hverri heilsugæslustöð skuli í það minnsta einn starfsmaður fara með hlutverk tengiliðar og tekið fram að starfsmaðurinn skuli hafa svigrúm til að sinna hlutverkinu. Einnig er fjallað um að þegar val á tengilið hefur farið fram, innan þessara starfseininga, skuli tilkynna Barna- og fjölskyldustofu um það. Ástæðan fyrir því er meðal annars sú að Barna- og fjölskyldustofa hefur mikilvægu fræðsluhlutverki að gegna og því mikilvægt fyrir stofuna að hafa yfirsýn yfir það hvaða aðilar sinna hlutverkinu. Í 5. gr. er fjallað um hlutverk tengiliðar með nokkuð ítarlegum hætti og byggir sú upptalning á 18. gr. laganna sem og umfjöllun í greinargerð þeirri er fylgdi frumvarpinu. Í 6. gr. reglugerðardraganna er fjallað um almennt hæfi tengiliðar, sbr. 5. mgr. 17. gr. laganna. Tengiliðir þurfa að uppfylla a.m.k. eitt af þeim skilyrðum sem talin eru upp í ákvæðinu til að geta tekið að sér hlutverkið. Jafnframt er áréttað að tengiliður skuli hafa viðeigandi þekkingu á þjónustu í þágu farsældar barns. Þá er sérstaklega tekið fram að þeir sem taka að sér hlutverk tengiliðar skuli sækja viðeigandi fræðslu til Barna- og fjölskyldustofu.

Í III. kafla reglugerðardraganna er fjallað um málstjóra þjónustu í þágu farsældar barns. Í 7. gr. er fjallað um skyldu félagsþjónustu sveitarfélaga til að hafa yfir að ráða a.m.k. einum einstaklingi sem sinnir þjónustu í þágu farsældar barns. Í 2. mgr. ákvæðisins er fjallað um skyldu til að upplýsa Barna- og fjölskyldustofu um val á málstjóra. Markmiðið er einkum að Barna- og fjölskyldustofa hafi yfirsýn yfir það að í hverju sveitarfélagi starfi málstjóri en slíkar upplýsingar skipta einnig máli fyrir stofuna í tengslum við leiðbeiningar- og ráðgjafarhlutverk hennar. Í 8. gr. er fjallað um hlutverk málstjóra og byggir upptalningin á 18. gr. laganna sem og umfjöllun í greinargerð með frumvarpinu. Í 9. gr. eru settar fram almennar hæfiskröfur til málstjóra, sbr. 4. mgr. 20. gr. laganna en gengið er út frá því að málstjóri þurfi að hafa háskólamenntun til þess að geta sinnt hlutverkinu með fullnægjandi hætti. Til viðbótar við háskólamenntun skal málstjóri hafa þekkingu á þjónustu í þágu farsældar barna.

Í IV. kafla er að finna ákvæði sem lúta að öðrum hæfisreglum og skyldum, bæði að því er varðar tengiliði og málstjóra þjónustu í þágu farsældar barna. Um er að ræða áréttingu á sérstökum hæfisreglum sem einnig er að finna í lögunum sjálfum sem og ákvæði um þagnarskyldu viðkomandi aðila.

Í V. kafla reglugerðardraganna er að finna lokákvæði en gengið er út frá því að reglugerðin öðlist gildi þegar við birtingu.

Innsendar umsagnir

Afrita slóð á umsögn

#1 Mosfellsbær - 25.08.2022

Hér í viðhengi er umsögn fjölskyldusviðs Mosfellsbæjar og fræðslu- og frístundasviðs Mosfellsbæjar um breytingar og viðbætur á drögum að reglugerð um tengiliði og málstjóra samþættingar þjónustu í þágu farsældar barna.

Viðhengi
Afrita slóð á umsögn

#2 Sveitarfélagið Árborg - 29.08.2022

Umsögn farsældarteymis Árborgar um drög að reglugerð um tengiliði og málstjóra.

Viðhengi
Afrita slóð á umsögn

#3 Helga Andrésdóttir - 29.08.2022

Velferðar- og fræðslusvið Reykjanesbæjar

Reykjanesbær 25. ágúst 2022

Umsögn - Drög að reglugerð um tengiliði og málstjóra

Við fögnum því að komin séu drög að reglugerð um störf tengiliða og málstjóra í samþættingu þjónustu í þágu farsældar barna.

Mikilvægt er að skilgreint sé vel í reglugerðinni hvað átt er við með hugtökum eins og t.d. frummati. Að okkar mati mætti gera betur í skilgreiningum á hugtakanotkun í reglugerðinni.

Í II. kafla 4. gr. sem fjallar um val á tengiliðum er þörf á skýrara orðalagi þegar kemur að því að félagsþjónustan velji tengiliði eftir þörfum, þ.e. þegar tengiliðir eru ekki til staðar samkvæmt reglugerð. Skýra þarf orðalag vegna barna utan leikskóla þar sem óljóst er hvort ungbarnavernd sinni tengiliðahlutverki vegna þeirra þar til grunnskólaganga hefst. Huga þarf einnig að ungmennum á aldrinum 16-18 ára sem ekki eru í námi og falla því ekki undir 2. mgr. 17. gr. laga.

Í III. kafla 8. gr. um hlutverk málstjóra er orðalag annarrar málsgreinar óljóst. Svo virðist sem orð hafi fallið úr textanum.

Í V. kafla 12. gr. um lagastoð og gildistöku kemur orðið um tvisvar fyrir í röð og þarf að lagfæra það.

Við veltum því einnig fyrir okkur hvort að reglugerð sú sem hér er til umsagnar kalli á breytingar á reglugerð um nemendaverndarráð sbr. V. kafla í reglugerð um skólaþjónustu sveitarfélaga við leik- og grunnskóla og nemendaverndarráð í grunnskólum nr.444/2019. Við lestur reglugerðar komu upp spurningar um hvort breyta þyrfti verklagi í nemendaverndarráðum grunnskóla til að ekki yrði óljóst hvernig mál verða unnin út frá lögum um samþættingu til farsældar fyrir börn annars vegar og ofangreindu regluverki hins vega.

Virðingarfyllst

f.h stýrihóps um samþætta þjónustu í þágu farsældar barna í Reykjanesbæ

Helga Andrésdóttir

Viðhengi
Afrita slóð á umsögn

#4 Landssamtökin Þroskahjálp - 29.08.2022

Umsögn Landssamtakanna Þroskahjálpar er í viðhengi.

Viðhengi
Afrita slóð á umsögn

#5 Steinunn Jóhanna Bergmann - 29.08.2022

Meðfylgjandi er umsögn Félagsráðgjafafélags Íslands

Viðhengi